woensdag 16 mei 2012

De rijsttafel van mijn vader

Weet je nog, pap, dat je altijd zo graag praatte en zo veel moest lachen? Ik vermoed nu dat je daarmee de wereld een beetje mooier wilde kleuren. Want laten we eerlijk zijn: het Echte Leven had best vaak verrassingen voor ons in petto, waar je met de beste wil van de wereld de lol niet van in kon zien Hoe dan ook, jij lachte en smeerde verzachtende woorden op de zere plekken. En gelukkig bleef je voorkeur voor geruststellende overvloed niet beperkt tot woorden alleen. Want ook voedsel kon er nooit genoeg kon zijn. Eten was troost. Aangezien jij zelf opgeleid was tot kok/banketbakker, was er altijd meer dan voldoende te smikkelen. Zelfs mijn vroegste kinderjaren, de tijd dat de voddenboer nog door de straten liep en kauwgomballen en Koetjesrepen een delicatesse waren, herinner ik me vooral door een kaleidoscoop aan smakelijke hoogtepunten. Fraai gedecoreerde huzarensalades, huisgemaakte vleeskroketjes, gestoofde paling, boterig mokkagebak, noem maar op. Luilekkerland in het kwadraat.

En weet je nog, pap, dat jij, ver vóór ik het daglicht zag, één van de vele mannen was die in de periode van 1946 t/m 1949 richting Ned. Indië gestuurd werden? Ja, dat weet je nog. Heel goed, denk ik zelfs, want het waren gouden tijden voor je. Bleek achteraf. Onder de naam 7 december-divisie werd een heel bataljon soldaten op het troepenschip Groote Beer gezet en richting Priok West-Java gestuurd. Als  verlegen jongeman zag jij, na een boottocht van ruim 30 dagen, voor het eerst de Echte Wereld achter de dorpse horizon. Een wereld vol gevechten, slangen, malaria, en stoere- mannenpraat.  Jij hoefde – als geboren kakkebroek – gelukkig niet te vechten, maar mocht dat hele bataljon van eten voorzien. Koken voor 250 hongerige jonge mannen in een vochtig-warm klimaat, is geen kattepis. Maar je genoot ervan, want zonder jou stond heel het radarwerk stil. Voor het eerst in je leven had je een status.
Weet je nog hoeveel keer je me verteld hebt over je koelies? Dat zij voor jou met balen rijst sjouwden en halve runderkarkassen op hun schouders meezeulden? Twintig kippen slachtten omdat je ajam pedis wilde maken voor de jongens? Dat je voor ’t eerst kennismaakte met verse lomboks, ananassen, kokosnoten en het afschuwelijk ruikende goedje trassi?
En dat je op een dag per ongeluk de fles olie verwisselde door lysol? De jongens kwaad en jij tot 11 uur ’s avonds een nieuwe maaltijd aan het bereiden was?

Ik herinner me nog dat ik mijn eerste bordje nasi voorgezet kreeg. Niet te scherp, met veel groenten en zachtzure atjar van komkommer. En dat je me liet proeven van pure kokosmelk. Hoe ik toekeek terwijl jij diagonale lijnen in de ananas sneed om zo alle pitjes eruit te kunnen verwijderen.  Me waarschuwde voor de lomboks, niet aan zitten met de kleine vingertjes en zeker niet in je ogen wrijven!

Je liefde voor eten, liefst met een zekere overvloed, is altijd gebleven. Wat zou ik graag nog eens voor je koken om je daarna, net zoals jij altijd deed als je voor ons had gekookt, aan tafel te kunnen roepen met de woorden Makan! En dat je mij dan zou bedanken voor al dat lekkers, door  met gevouwen handen en gebogen hoofd “ terima kassie banjak” te prevelen. De woorden, de beelden, het eten, je hebt ze meegebracht en aan me doorgegeven.

Dà-àg lieve pa, ik zwaai maar weer eens naar je. Naar je plekje waar er altijd gelachen wordt. En overvloedig gegeten. Met gouden lepeltjes. Het is je zo gegund, maar ik mis je soms zo vreselijk.

zondag 13 mei 2012

Zeeuwse - lemon drizzle cake - Knop

Goed gedaan, meisje. Ik ben trots op mij. Zien jullie wel dat ik kan bakken. Ik stel me soms wat aan, dat is het. Een cake bakken, dat kan toch iedereen zeker?

Kon ik deze woorden maar vrijuit durven spreken. Het is allemaal niet waar.
De eerlijkheid gebiedt mij te vertellen dat dit het werk is van mijn eigen Thuisbakkerij met de Man aan het roer. Jawel, een man die kan bakken, da’s echt handig als je zelf er niks van bakt ;- )
Gelukkig zijn er wel altijd een aantal arbitraire aanwijzingen nodig om vanaf de zijlijn te kunnen roepen. Vergeet het meel niet te zeven! Niet het wit van de citroen meeraspen! Oven dichtlaten!  Ach, ach, ik ben me er één. Gelukkig is Man al aardig gewend geraakt aan mij.

Ter geruststelling aan iedereen die begint te denken dat ik op culinair een complete nitwit ben: mevrouw Eetplezier had zo haar eigen bezigheden. Venkelsoep maken, volgens recept van Jeroen Meus. En een castric-basis om daarmee later een beurre blanc te kunnen maken voor bij de zalm met spinazie. Dat terzijde.

Ik had het over cake. Door in een “gewone cake” gaatjes te prikken (eigenlijk: kanaaltjes) en de cake daarna te overgieten met een suiker-ctroensapmengsel ontstaat een “lemon drizzle cake”. Deze cake kent vele varianten. Dit recept komt van de site De keuken van Johanna. Het lijkt mij tamelijk overbodig om dit over te nemen als u het hier allemaal na kunt lezen.

De cake is voortreffelijk. Lekker fris door het vele citroensap. Hoewel ik angst had dat de 85 gr extra suiker het geheel erg zoet zou maken, was dat niet het geval.
Hij is gebakken in een Zeeuwse Knop, een bakvorm met een siliconen coating, waardoor het “lossen” van het baksel heel gemakkelijk gaat. Bovendien krijg je een prachtig, decoratief resultaat. 

Nu snel op weg naar de Mama. Met 50 ml Trésor. En een lemon drizze cake. Aangesneden, dat wel. Hoewel ik de term voorgeproefd beter op zijn plaats vind. Want is niet alleen het allerbeste goed genoeg voor een Moeder?

vrijdag 11 mei 2012

Nell en het geheim van de kwaadaardige crumble

Ik heb een knipperlichtverhouding met crumble. Als ik denk aan de combi warm fruit onder een krrrrrokant korstje, beginnen mijn speekselklieren een eigen leven te leiden. Meneer Pavlov deed daar ooit uitgebreid onderzoek naar en vanaf die tijd weet den Menschheid alles over geconditioneerd gedrag, het toedienen van prikkels en de daarop volgende reflexen. Dat is fijn om te weten, maar fijner is om de reflexen *slik, slik*  meteen op te kunnen schalen naar bevredigende activiteiten.

En daar komt de beroemde kink in de kabel. Nadat al mijn zintuigen om het hardst om de eerste hap geschreeuwd hebben, en ik daar uiterst gewillig gehoor aan heb gegeven, volgt steeds opnieuw De Grote Teleurstelling. Hoewel het fruit zich heerlijk zoet tegen mijn gehemelte vlijt, blijkt de crumble een kleffe, plakkerige substantie geworden te zijn. Niks krrrrokante korrels, niks geen crunchy effect. Het voelt eerder alsof er een lijmkwast in mijn mond bezig is de zaak volledig lam te leggen. Einde Pavlov-reactie.

Het zal vast aan mijn totale incompetentie op bakgebied liggen, want wat stelt het nu eigenlijk voor? Beetje bloem, beetje boter, beetje suiker, beetje door elkaar werken. Eitje. Peanuts. Fluitje van een cent. Blijft over de cruciale vraag: waarom wordt het bij mij nooit dat hemelse gerecht waar onze Engelse buren zo de loftrompet over steken? Het ligt aan mij. Ja, ik begrijp het.

De verhouding die ik gebruik is 100 gr bloem, 100 gr boter, 50 gr suiker. Ovenstand hete lucht 180°. Tijd: 20-25 minuten. Ik weet dat ik niet teveel moet mengen, dat alles ijskoud moet zijn (de laatste keer zelfs boter uit de diepvries door de bloem geraspt). Kan het de verkeerde bloem zijn? Moet het een ander soort suiker zijn? Zet ik de oven te heet, te koud? Ligt het aan die onwillige, geen-zin-om-te-kneden handjes van me? Is mijn karma fout? Staat mijn aureool misschien scheef?

Help deze dame met mogelijke oplossingen de zomer door. De eerste aardbeien hebben zich al aangekondigd en de frambozen staan al te dringen. Ik blijf dol op rood fruit, toegedekt met een laagje knapperigheid. Zonder lijm. Dus voor iedereen die wil/kan helpen: Roept u maar!!
O ja, op de foto een rabarbercrumble. Valt jullie al iets op?

woensdag 9 mei 2012

Elke dag een kelkje

Elke dag een kelkje, plachtte mijn vader te zeggen, als hij voor zichzelf en mijn moeder een borreltje inschonk. Zijn ogen twinkelden erbij. Het glaasje was een welkome afwisseling op het gezapige leven (lees: sleur) van alledag.

Was ik in een vroeger leven niet zo’n drinker, sinds een jaar of 12 heb ik daar fiks verandering in aangebracht. Toen ik niet meer dagelijks binnen het Betonnen Blok werkzaamheden moest verrichten, kwam er tijd vrij. Véél tijd om rustig een glaasje te kunnen nuttigen. Nee, natuurlijk heb ik het niet over water of anderszins vloeibaars, maar over de dagelijkse alcoholische versnapering. En heus, wees niet bezorgd, ik ken de gevaren, ik weet waar de grens ligt, mijn glaasje mag pas ingeschonken worden vanaf half 5. In de middag welteverstaan. Om het, volgens strak regime, te laten bij één. Nou ja, misschien anderhalf. Kwaliteit, dat is waar het om gaat. Kwantiteit zorgt voor vervelende nasmaken en mannen met hamers en zo.

Goed, bedoelde versnaperingen bestaat grotendeels uit wijn. Met enkele, vaak tijdelijke, uitzonderingen. Sambuca is er zo een, maar ook Campari, Martini en Drambuie. Dat duurt dan een maand of drie om vervolgens snel terug te keren naar een sappig Cabernetje of een frisse Sauvignon. Van wijn krijg je immers nooit genoeg. Er is zo ontzettend veel variatie in kleur, smaak en afkomst, dat je wel drie mensenlevens nodig hebt om alles te kunnen proeven.

Het zoeken naar een lekker flesje blijf ik overigens wel een hele opgave vinden. Hoe goed bedoeld ook de adviezen van de Slijterman/vrouw; zij weten nooit precies wat ik plezierig mondvermaak vind. Waarschijnlijk mis ik de gave om mijn persoonlijke smaak te vertalen naar vineuze uitdrukkingen, waar de Slijterman/vrouw iets mee kan. Ik mompel altijd maar wat, over hout en gestoofd fruit, omdat ik die termen ooit eens las in de Duizend van Duijker. Dat maakt indruk, zodat ze me in geen geval slobberspul van inferieure kwaliteit in mijn maag splitsen.

Verder blijft het een kwestie van aandachtig drinken en zorgvuldig proeven. Om daarna het etiket te bestuderen en de informatie over te nemen in een daarvoor bestemd schriftje. Ondertussen weet ik ook hoe belangrijk het jaartal kan zijn. Aan het eind van een uiterst plezierige wijnproeverij proefden de Man en ik een Chileense Los Vascos, cabernet sauvignon. Robijnrode wijn met een zachte, aangename afdronk. Hoewel mijn zicht al verontrustend troebel geworden was, dacht ik nog snel iets van Rothschild te lezen op het etiket. Kan niet fout zijn, registreerde mijn brein en  overmoedig bestelde ik twee dozijn. Allemaal van hetzelfde jaartal.

Die 24 flesjes bleken in de praktijk vele malen kleiner te zijn dan de normale 0,75 ltr. Op het moment  dat de kurk eraf ging, zag je de bodem al. Bij wijze van spreken, heet dat. Iedereen die langs kwam, al dan niet uitgenodigd, proefden gretig mee van deze glaasjes. En daarna nog één. Want op één been etc. etc. Het werd een vrolijke boel en steevast veel te laat.

Na een bijzonder korte tijd lag de twee dozijn dan ook in de glasbak. Omdat ik me echter graag vastklamp aan zekerheden zoals “Maak je niet druk. Het leven kent toch altijd een slechte afloop” spoedde ik mij richting slijter en besloot opnieuw twee dozijn te kopen. Hmm, de Slijtermevrouw had er slechts twee op het schap staan. Wel van een ander jaartal Dat gaf te denken, Er was iets niet in orde, maar wat?

Diezelfde avond wist ik het antwoord. Zo smaakvol en zacht het broertje van een eerder jaar geweest was, zo smerig was deze! Zo erg zelfs, dat alles door de afvoer verdween. Waarmee dit voor altijd een wijze les werd: het jaartal is minstens zo belangrijk als de naam van de producent en/of de druivensoort.

*hik* Op jullie gezondheid! *hik*




maandag 7 mei 2012

Pastinaak-sjippies


Twee lelijke pastinaken liggen bedroefd te koukleumen in de groentelade. Triest kijken ze me aan. Agozzie, jochies toch, wat zien jullie er frisbruin, opgekruld uit. En oud. En ontdaan van alle levendigheid. Bijna net zo verlept als het vrouwtje zelf (al is dat hopelijk maar tijdelijk). Kom maar, dan zal ik jullie eens flink verwennen en een fijn, warm plekje geven.

Helfhaftig haal ik de mandoline tevoorschijn, schaaf de jochies in dunne plakjes en leg ze te rusten in de oven bij een temperatuur van circa 160 graden. Beetje rozemarijnzout erover. Scheutje olijfolie. Lekker husselen. Na zo'n behandeling  blaken ze weer van levenslust. Om óp te eten, zo vol van knisperende jeugdigheid.




zondag 6 mei 2012

Links toegevoegd

Zeer keeltje. Rillerig. Rode ogen. Wazig hoofd. Snotteren. Lamlendig. En het ergste: een wankele maag. Vandaag dus maar even geen culinaire aangelegenheden.

Daarom heb ik de tijd genomen om wat aan dit  blog te prutsen en aan te vullen met veel links naar andere foodiefreaks. Ik hoop dat die van jou er ook bij zit. Als dat zo is, zou ik een link terug naar dit blog erg leuk vinden. Zo niet, reageer, dan kan ik je alsnog toevoegen. Join the Club!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...